Kayıt ol
Şifreniz Mail adresinize gönderilecektir.

 

 

Andranik 1865 yılında Şebinkarahisar’da doğdu. 20 yaşında iken ihtilal fikirlerine sahip Armenegan Partisi’ne katıldı. 1890 yılında babası ile tartışan bir Türk’ü öldürdü. Bunun ardından İstanbul’a kaçtı ve burada Hınçak örgütüne katıldı. Bir Türk polisini öldürerek ikinci cinayetini işledikten sonra Batum’a firar etti (Chalabian, 1988, s. 6). Batum’da bulunduğu yıllarda Ermeni ihtilal fikirlerinin en ateşli savunucularından biri oldu. 1895 yılında 40 kişi ile birlikte Sarıkamış üzerinden Sason’a gitti. Burada Ermeni çetelerinden Serop’un çetesine katıldı ve çetecilik serüveni başladı. Serop 1899 yılında bir çatışmada ölünce önce onun intikamını aldı, ardından da çetenin başına geçti. 1904 senesinde Sason’da bir ayaklanma tertip etti. 1000 kişi ile gerçekleştirilen bu ayaklanma, Osmanlı askerleri tarafından rahatlıkla bastırıldı ve çetecilerin çoğu öldürüldü. Andranik Muş’a çekildi. Ceza dahi almadı. Nihayet Avrupa devletlerinin iltimasıyla Kafkasya’ya gitti. 1905 yılında Ermeni çetelerinin önemli merkezlerinden olan Bulgaristan’a gitti. Andranik’e burada yaşayan Ermenileri ihtilal için örgütleme vazifesi verildi. 1912 senesinde patlak veren Balkan savaşlarında Andranik, çetesi ile birlikte Bulgaristan saflarında yerini aldı; birçok Müslüman köyünü basarak katliamlar yaptı. Bu faaliyetlerinden dolayı Bulgar Ermenilerinin takdirini toplarken Bulgar Hükümeti de kendisini birçok madalya ile taltif etti. Kral Ferdinand ona maaş bağlattı. Andranik, 16 Kasım 1914’te Kuzey İran’da Rus ordusuna katıldı.  Andranik’in görevi, diğer Ermeni çeteleri gibi Ruslar’a lojistik destek vermek ve onlara kılavuzluk yapmaktı. Andranik Nisan 1915’te Dilman’da Osmanlı ordusu ile savaştı. Van’ın düşmesinden sonra Bitlis’e ilerledi. Yol üstünde bulunan köylerde her türlü mezalimi gerçekleştirdi. Sergilediği vahşet Rus komutanları bile rahatsız edecek boyuta ulaştı. Van kıtaları komutanı General Nikolayev, Kafkas kuvvetleri komutanına gönderdiği telgrafta çete faaliyetlerinin aşırılıklarının katlanamaz boyuta geldiğinden şikayetle Van’da Divan-ı Harp kurulduğunu bildirmiştir (Süslü, 1987, s. 27). Bundan sonra Ermeni çetelerini dağıtan Ruslar onları orduya kattılar.

KAFKASLARDAN BALKANLARA KATLİAMCI çete reisi Andranik 1917 yılında Tiflis’te Amerikan temsilcisi Willoughby Smith ile görüştü. İngilizlerin Kıbrıs’tan İskenderun’a çıkarak Türkleri güneyden sıkıştırmalarını önerdi. Bu önerisi müttefikler tarafından kabul edildi. Andranik üzerinde birçok Rus madalyası olduğu halde 2 Mart 1918’de Erzurum’a gelerek merkez komutanlığını ele aldı. Halka işlerine devam etmelerini, asayişin sağlanacağını söyledi. Ancak Türk ordusunun Erzincan’ı aldıktan sonra Erzurum’a yürüyüşe geçmeleri üzerine Ermeniler firar etmeye başladılar. Andranik firarları önlemek için makineli tüfeklerle infazlar gerçekleştirdi, ama sonuç değişmedi. Andranik de iki gün sonra birçok masum insanı katlederek Erzurum’u terk etti. Andranik, müttefiklere savaş boyunca yaptığı yardımlardan dolayı Fransız Cumhurbaşkanı Poincare tarafından Legion de Honour madalyasıyla ödüllendirildi (Pasdermadjian, 1949, s. 465). 1919 yılı boyunca Londra, Paris ve New York’ta dolaşarak Türk topraklarında Büyük Ermenistan’ın kurulması için destek aradı. Kendi yaptıklarını Türklerin üzerine yükleyerek Ermenilerin katledildiği propagandasını yaptı (Hovanisian, 1982, s. 390). 1920 yılında Fransız işgali altındaki bölgelerde kendileri için devlet kurulmasını isteyen Ermeniler, Paris’te Andranik ile bir toplantı yaptılar. Toplantıdan Andranik’in Adana ve çevresine gönderilerek oradaki Ermenileri örgütlemesi kararı çıktı. Ermeniler bu teklifi Suriye’deki Fransız Yüksek Komiseri General Gouraud’ya ilettiler. Andranik de Gouraud ile görüşmek için Beyrut’a gitti. Gouraud bu teklifi kabul etmediği gibi Andranik’in bölgeye girmesi için de vize vermedi. Andranik 1927 yılında Amerika’da öldü. Sovyet rejimi cenazesini Erivan’a kabul etmeyince Paris’te defnedildi. Kendisi cesedinin “vatan toprakları”na, yani Doğu Anadolu’ya gömülmesini vasiyet etmişti.

“Andranik kardeş, gidelim Türkiye’yeKıralım Türkleri olsun Ermenistan”marşı yazılan

Andranik sahip olduğu kahramanlığa ait bütün unvanlarını Türklere karşı gösterdiği acımasızlıktan ve katliamlardan, madalyalarını ise ‘Büyük Devletler’e Doğu Anadolu ve Kafkasya’da yaptığı yardımlardan ötürü almıştır. Bugün diaspora Ermenilerinin bir kısmının Andranik’in politikasını sürdürdüğü meydandadır.

Please follow and like us:
error

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.